Младите синдикални активисти од Србија, Република Српска, Црна Гора, Македонија и Словачка, од 20 до 25 мај 2019 година, во Братислава учеа за човековите права, со фокус на работничките права за младите и негативните појави што ги нарушуваат постоечките механизми за заштита. Идејата беше стекнатото знаење понатаму да се пренесува на врсниците во нивните земји на работилници кои ќе произлезат од тренингот во Словачка.

И Секцијата на млади при Синдикатот на УПОЗ, како партнер во проектот "ПРАВА НА РАБОТА, РАБОТАТА ЗА ПРАВАТА" зема учество на тренинг курсот кој е поддржан од Erasmus+ програмата на Европската унија KA2 – Capacity Building in the Field of Youth / Western Balkan Window заедно со партнерите од другите земји.

 Во проектот се вклучени: Синдикатот за управа и правосудство на Црна Гора, Синдикатот на управа на Србија, Синдикатот за управа на Република Српска и Синдикатот на УПОЗ и освен од синдикатите учесници во проектот поддршка во текот на целиот тренинг и за време на целата работа, добија и од младинските здруженија на граѓани кои се занимаваат со правата на младите, односно координаторот на проектот Развојниот центар за млади од Белград, домаќинот на тренингот YouthWatch Словачка, Фондацијата Будва, Синдикално едукативниот центар од Бања Лука и Коалицијата на младински организации „СЕГА” од Прилеп. На тренингот присуствуваа и претставници од Центарот за напредни студии на Универзитетот на Југоисточна Европа во Риека, како партнер кој го координираше целокупното истражување, поставувајќи со тоа основа за понатамошниот тек на проектот.

За време на проектот до сега е спроведено истражување во Србија, Република Српска, Македонија, Црна Гора и Словачка за тоа колку младите работници се запознаени со нивните работнички права, врз основа на што се изработија национални извештаи и се направи регионален пресек, со споредба на состојбата во земјите кои не се членки на Европската Унија со оние кои се, во случајов тоа е Словачка.

За време на тренингот во Братислава продолжија и подготовките за промотивната и информативна кампања, а акцентот по тренингот беше ставен на работилниците на младите синдикални едукатори кои сами ќе ги спроведуваат меѓу вработените врсници во земјите од каде што доаѓаат.

Првиот состанок на проектот ,,Правата на работа, работа за правата” се одржа на  12 декември 2018 година, во Белград, Србија, на кој исто така земаа учество  претставници на повеќе синдикати од регионот.  

Унапредување на соработката, учество на Синдикатот во работата на Судскиот буџет, продолжување со исплатата на додатоците на плата на судската служба и зголемување на платите во судовите беа дел од барањата и прашањата на Синдикатот на УПОЗ на првата средба со новоизбраниот претседател на Судскиот совет Киро Здравев.

Претседателот на Синдикатот на работниците од управата, правосудните органи и здруженија на граѓани на Р. Македонија Пецо Грујовски, заедно со Генералниот секретар Трпе Деаноски, на првата средба проследија низа барања за заштита на правата на членовите - вработените во судската администрација.

Претседателот на Синдикатот на УПОЗ му го честиташе изборот за претседател на Судскиот совет на Р. Македонија, а воедно побара соработката помеѓу Синдикатот и Судскиот совет да се подигне на повисоко ниво бидејќи истата во изминатиот период беше на најниско можно ниво.

Претседателот на Судскиот совет беше запознаен со барањата на Синдикатот на УПОЗ за учество на претставник на Синдикатот во работата на Судскиот буџетски совет, Советот на судската служба како и со предлогот за формирање на посебно тело кое ќе биде надлежно за судската служба.

Исто така, беше побарано платите на судските службеници и другите вработени во судовите да имаат континуиран раст како би се намалила разликата помеѓу платите на судските службеници и судиите. Во однос на барањето за враќање на задржаните средства за време не штрајкот се разговараше за начинот на враќање на истите бидејќи средствата веќе се обезбедени од страна на Владата на Р. Македонија.      

Претседателот на Судскиот совет изрази подготвеност за подобрување на соработката помеѓу Синдикатот и Судскиот совет и истакна дека како долгогодишен судија многу добро ја познава работата на судската служба. Од негова страна беше истакнато дека работата во судовите е тимска и дека судиите не можат без судската служба но и дека судската служба не може без судиите, а воедно покажа и подготвеност за изнаоѓање решение за враќање на задржаните средства од штрајкот во судовите. 

Денеска е денот кога во спомен на жртвите во Чикаго, благодарение на кои добивме осумчасовно работно време и благодарение на кои штрајкот влезе на голема врата во борбата за работничките права, честитајќи Ви го 1 мај-Денот на трудот, сакаме да потсетиме на неколку наши борби.

А кога е штрајкот во прашање нескромно ќе потенцираме дека лидер во држава по број на штрајкови е токму Синдикатот на работниците од управата, правосудните органи и здруженијата на граѓани на Р. Македонија (УПОЗ).

 Синдикатот на УПОЗ е познат во јавноста особено по организираните штрајкови во правосудните органи за зголемување на платите во 1997 и 2000-2001 година, по генералниот штрајк на вработените од јавниот сектор во 2002 година, а последен во низата е штрајкот во 2016 година. Нема овде да застанеме и нема да се откажеме од ништо кое што ни следува и кое што е наше право.

На овој пригоден трудбенички ден ќе ве вратиме годиниве наназад кога не само 1 мај туку и 2 мај беше наш ден и во спомен на тие минати времиња поднесовме иницијатива и 2 Мај да биде прогласен за државен празник бидејќи Република Северна Македонија има долга историја на прославување и одбележување на овој датум од историјата на работничкото движење кој се прекина во 2007-та година со промена на Законот за празниците. Овој датум е прифатен и традиционално редовно во светот се организираат демонстрации во знак на одбележување на Меѓународен ден на трудот. 

Покрај ова, потсетуваме дека во иницијативата за измена на Законот за празниците побаравме и 2 јануари повторно да се врати на агендата на дражвните празници со аргументација дека во овој период од годината, работните процеси се сведени на минимум како во јавниот, така и во приватниот сектор, а и многу компании и вработени ги спојуваат новогодишните и Божиќните празници. 

Денеска уште потсетуваме дека е дојдено време она што штрајкувачите од Чикаго го изборија, осумчасовното работно време, време е за промена и негово намалување бидејќи од 1889 година кога беше воведено до сега не само што поминаа векови туку се променија и работните процеси.

Иницијативата за промена на работното време и измена на Законот за празниците доаѓа по прифаќањето на барањето за флексибилното работно време што го охрабри Синдикатот на УПОЗ на овој следен чекор бидејќи добрите иницијативи наидуваат на разбирање и прифаќање.

Сметавме дека ова е вистински момент со оглед на фактот дека  Министерството за труд и социјална политика е во фаза на изработка на нов Закон за работните односи. Сега е вистинско време и Република Северна Македонија да се приклучи на земјите членки од Европската унија и новите трендови според кои се намалува работното време и работната недела. Затоа, Синдикатот на УПОЗ предлага воведување на 7 часовно работно време како што е воведено веќе во неколку други земји членки на Европската Унија, како што се Франција, Данска, Италија, Холандија, Ирска, Белгија.

Со измена на оваа одредба во Законот за работни односи би се утврдил 7 часовен работен ден, односно 35 часовна работна недела.

Воведувањето, пак, на работното време од 7 часа на ден ќе овозможи добивање на неколку бенефиции, односно ќе овозможи намалување на невработеноста затоа што се врши подобра распределба на трудот бидејќи има голем број вработени кои работат подолго од 8 часовното работно време, а од друга страна голем број на граѓани се невработени. Со намалување на работното време за 10,2% од секој работник, теоретски, ќе се доведе до потреба работодавачите да ангажираат дополнителен број на работници со што би се намалила и невработеноста. И од економски аспект има бенефит затоа што во услови на неорганизирана исхрана во органите на државната управа поскап е пладневниот оброк на вработените, а исто така зголемена е потрошувачката на топлинска и електрична енергија. Од социјален  аспект, пак, ќе се зголемат можностите за грижа кон семејството, за  релаксација и рекреација. Во недостаток на целодневна настава на децата-ученици  отежнато е нивното згрижување и семејно воспитување, што е спротивно со заложбите и политиките за  подобрување и зачувување на семејните вредности, а од биолошки аспект - работното време особено во попладневниот период не покажува особена креативност и продуктивност. Најголемата креативност и најголемиот дел од работата се завршува до 14:00 часот, а  ова  дотолку повеќе ако се има предвид дека според географската положба денот во Македонија започнува и завршува порано во однос на заподноевропските земји”, рече претседателот на Синдикатот на УПОЗ Пецо Грујовски.

Инаку, со сегашното решение во Законот за работните односи, односно ставовите 1 и 2 од членот 116 е предвидено дека полното работно време не смее да биде подолго од 40 часа неделно, а работната недела по правило трае 5 работни дена. Во ставот 3 од истиот член е наведено дека со Закон или Колективен договор може да се одреди пократко работно време од 40 часа неделно, меѓутоа не помалку од 36 часа неделно.

Ете, денеска на овој значаен ден за нас работниците потсетивме на неколку наши иницијативи. Има и други за кои ќе потсетиме во некои од наредниве денови. Честитајќи Ви го Меѓународниот ден на трудот Ви посакуваме убав празничен ден со порака дека СИЛАТА Е ВО НАС И ДЕКА САМО СО СИЛЕН СИНДИКАТ ИМА СИГУРНИ ПРАВА!

Од 7 до 11 април 2019 година, во Белград се одржа тренинг курсот за образување на младите синдикалци за човековите права во рамки на проектот „Компас”, кој го реализира Развојниот центар за млади од Белград со поддршка на одделението за мади на Советот на Европа.

На тренингот учествуваа млади активисти и претставници на Синдикатот на Република Српска, Синдикатот на управата и правосудството на Црна Гора, Синдикатот на УПОЗ и Синдикатот на управата на Србија.

Воведниот дел од програмата беше насочен кон практични вежби и воочување на проблемите како што се проблеми со човековите права, односно дискриминацијата на работното место.

Програмата содржеше значајни теми кои придонесуваат за детектирање на проблемите во работењето на младите, но и справување со нив. Се посвети посебно внимание на примената на Европската социјална повелба во земјите од каде што беа присутни учесниците. Во таа насока беше и посетата од страна на Шефот на мисијата на Советот на Европа во Белград, Тобијас Флексемпер кој од прва рака ги запозна младите учесници како да постигнат поголема примена на Европската социјална повелба во нивните земји, а заедничкото време го поминаа квалитетно со размена на искуства.

Други значајни теми за дискусија беа работните права на младите, како да се реагира во ситуација на кршење на работните права на младите, разликата во платите, а беше претставен и Копмас прирачникот за образување на младите за човекови права.